render van het interieur van de Sporthal Elzenhagen in Amsterdam met koffiebar - LIAG architecten en bouwadviseurs

sociale en sportieve connector

Sporthal Elzenhagen

Elzenhagen-Zuid in Amsterdam-Noord is volop in ontwikkeling. Hier verrijst een groene stedelijke buurt met ruimte voor een diversiteit aan woningen en verschillende sport- en onderwijsvoorzieningen. Het gebied kenmerkt zich door de aanwezigheid van water, hoogteverschillen en een parkachtige opzet. Een autoluw gebied waar wonen, onderwijs en sporten samenkomen. De circulaire sporthal die wij hebben ontworpen sluit naadloos aan bij de duurzame en groene ambitie van de Gemeente Amsterdam voor deze wijk.

Functie:
Sportaccommodatie met 4 sportzalen, tribunes, kleedruimten, multifunctionele ruimten, wasruimte en fietsenstalling

Opdrachtgever:
Gemeente Amsterdam

Locatie:
Amsterdam

De opdracht die wij meekregen, was het realiseren van een hoogwaardige duurzame sporthal bestaande uit vier zaaldelen. Slim gepositioneerd tussen de nieuwe atletiekbaan en de woonwijk vormt het gebouw een letterlijke koppeling tussen wonen en sporten. Een ‘connectivity point’ waar recreatieve sporters, topsporters en toeschouwers kunnen sporten en samenkomen. Op dezelfde kavel wordt ook een school gebouwd, het Technasium. De twee gebouwen raken elkaar, waardoor ze allebei een blinde gevel hebben. Wij zorgden ervoor dat de sporthal als eenheid zichtbaar is. Deze steekt daarom net wat verder uit dan het Technasium. Hierdoor is het sportcentrum vanaf de atletiekbaan, de straatzijde én vanuit de woonwijk duidelijk te zien. Qua uitstraling sluit het centrum aan bij de omgeving. De gevels, uitgevoerd in baksteen, refereren aan de ‘Amsterdamse School’.

In één oogopslag herkenbaar

De bakstenen gevels kenmerken zich door hoogte- en diepteverschillen. Gecombineerd met liggend of staand metselwerk ontstaan er verschillende gevelvlakken. De meest prominente hoek heeft een hoogteaccent waarmee het sportcentrum zich stevig verankert in zijn directe omgeving.

De gebieden in de sporthal die collectief gebruikt worden door de verschillende gebruikersgroepen hebben een grotere gevelopening dan de sportzalen. Meer transparantie dus. Passanten zien buiten wat er zich achter de gevel afspeelt. De sportzalen kenmerken zich door horizontale raamstroken, die daglicht toelaten zonder hinderlijke inkijk. Om in één oogopslag te laten zien waar het gebouw voor staat, creëerden we subtiel vormgegeven sporters in het horizontale metselwerk. Het karakteristieke logo van Amsterdam, de drie Andreaskruizen, integreerden we in het metselwerk op de twee hoeken van het gebouw. Doordat we het logo overhoeks aanbrachten, kunnen ze ook als pijlen gelezen worden.

Gebruikersgemak

De molenbiotoop van de Rijksmonumentale Krijtmolen was van invloed op ons ontwerp. Om windhinder te voorkomen, is de begane grond van de sporthal verdiept gepositioneerd ten opzichte van het maaiveld. Bij binnenkomst vanaf de entree komt men, na het passeren van de beheerdersruimte, direct in de centrale hal. Vanuit hier kunnen de bezoekers met de hoofdtrap of lift de ontmoetingsruimte en tribunes bereiken op de tweede verdieping. De ontmoetingsruimte met kantine geeft zicht op de sportzaal. De tribunes zijn flexibel en kunnen uitgeschoven worden voor meer capaciteit.

Sporters gebruiken vanuit de centrale hal de secundaire trap om de zaaldelen op de eerste verdieping te bereiken. Zo blijven de gebruikersstromen van elkaar gescheiden. De zaal op de eerste verdieping is in drie delen op te delen. Het tribunegedeelte heeft daarom ook meerdere toegangen, zodat de tribunedelen van de drie verschillende zaaldelen apart toegankelijk zijn.

In de Apollohal kwam een nieuwe sportvloer. De oude vloer van deze hal geven we een tweede leven en gebruiken we als wandafwerking voor de nieuwe sporthal.
Jordy Aarts – projectarchitect LIAG

Losmaakbare constructie

Amsterdam wil in 2050 een circulaire stad zijn en in 2030 50 procent minder nieuwe grondstoffen gebruiken. Een stad die waardevolle materialen en grondstoffen hergebruikt en geen afval produceert. Daarom zetten we in ons ontwerp volop in op hergebruik. Hoe? De draagconstructie is volledig ‘losmaakbaar’ uitgevoerd. De stalen constructie is demontabel met HSB-elementen. Al deze elementen zijn na de levensduur van de sportaccommodatie weer te ontmantelen en ergens anders voor te gebruiken. Dit zorgt voor een goed circulair uitgangspunt. Daarnaast is het voordeel van HSB-elementen dat zij akoestisch een zachtere en prettigere werking hebben. Steenachtige materialen zijn namelijk ‘harder’ en zullen eerder storende echo’s met zich meebrengen. Voor de HSB-elementen maken wij ook gebruik van cellulose-isolatie. Een vorm van isolatie waarbij oud papier en karton een tweede leven krijgen. Mede door zoveel mogelijk te sturen op materialen met een zo laag mogelijke milieu-impact hebben we een zeer gunstige MPG-score weten te behalen die lager ligt dan de gestelde bovengrens van 0,70.

Gerelateerde projecten

Dit vind je misschien ook interessant

Benieuwd naar een verhaal over architectuur waar je gelukkig van wordt?

neem contact op